Τα
δύσκολα ή τουλάχιστον τα πιο δύσκολα φαίνεται ότι πέρασαν για τον κλάδο
των οδικών εμπορευματικών μεταφορών. Αν και υπολογίζεται ότι το 50% -
60% των φορτηγών ΔΧ παραμένει ανενεργό, με τα αλλοδαπά να «αλωνίζουν»,
οι ομοσπονδίες μιλούν για τάσεις σταθεροποίησης της αγοράς, εάν και οι πρόσφατες εξελίξεις δημιουργούν έντονο προβληματισμό.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, τα φορτηγά (καινούργια ή μεταχειρισμένα εξωτερικού, στο σύνολο των κατηγοριών) σημείωσαν άνοδο πωλήσεων 28,4%, σε σχέση με το 2013. Σε απόλυτα μεγέθη, τα φορτηγά έφτασαν τα 17.097, έναντι 13.312 το 2013.
Σε επίπεδο καινούργιων βαρέων φορτηγών,
δηλαδή πάνω από 8 τόνους, οι ταξινομήσεις ανήλθαν στις 323, έναντι 228
το 2013 και 143 το 2012, φανερώνοντας αξιοσημείωτη άνοδο. Από την άλλη
πλευρά, το εν λόγω μέγεθος υπολείπεται εμφανώς των 1.991 του 2008.
«Τα
βαρέα φορτηγά πήγαν καλύτερα πέρσι, εξαιτίας του ΕΣΠΑ. Περιφέρειες και
διάφοροι άλλοι δημόσιοι φορείς ανανέωσαν το στόλο τους, κάνοντας χρήση
κοινοτικών κονδυλίων. Επίσης, θετικά λειτούργησε η επανεκκίνηση κάποιων
μεγάλων έργων, όπως οι οδικοί άξονες», σχολιάζουν στελέχη της εγχώριας
αγοράς επαγγελματικών οχημάτων.
Ανοδικά, σε επίπεδο ταξινομήσεων, κινήθηκαν και τα καινούργια ελαφρά φορτηγά (έως 3,5 τόνους), αντίθετα με τα μεσαία φορτηγά (3,5 – 8 τόνοι).
Η
πρώτη κατηγορία (το 2014 πουλήθηκαν 4.888 ελαφρά φορτηγά, έναντι 3.431
το 2013) «έτρεξε» με αύξηση άνω του 42%, η δε δεύτερη (το 2014
πουλήθηκαν 60 μεσαία φορτηγά, έναντι 117 το 2013), με πτώση άνω του 48%.
Για τα ελαφρά φορτηγά, η αύξηση έχει να κάνει με την μεγέθυνση
του στόλου εταιρειών στις «μικρές» μεταφορές, αλλά και στην τάση
μετακίνησης ιδιωτών – εταιρειών, από τα μεσαία, στα ελαφρά φορτηγά.
Αντιστοίχως,
οι ανωτέρω αιτίες επέδρασαν στην κάμψη των καινούργιων μεσαίων
φορτηγών, πέρα από την γενικότερη παραδοχή ότι «πολλοί βολεύονται με
μεταχειρισμένα» (αναλυτικά στοιχεία στο επισυναπτόμενο αρχείο)
Τα φορτηγά ΔΧ «φωνάζουν» ότι τα αλλοδαπά τους υποκλέπουν έργο
Ποιο
είναι το αύριο της μεταφοράς και τι ζητούν οι Έλληνες μεταφορείς;
Εντατικοποίηση ελέγχων στα αλλοδαπά φορτηγά και παρεμβάσεις, σε
ασφαλιστικό και χρηματοοικονομικό, επίπεδο. «Μεγάλο ποσοστό των
συναδέλφων είναι ανασφάλιστοι, επειδή αδυνατούν να καλύψουν εισφορές,
λόγω ανεργίας, ελέω της πτώσης του μεταφορικού όγκου, των τιμών
μεταφοράς, άρα των συμπιεσμένων εσόδων.
Τα
χρέη σε εφορίες και τράπεζες και στον ασφαλιστικό φορέα ΟΑΕΕ είναι
τεράστια. Επειδή δεν έχουν εξοφλήσει τα χρέη στην εφορία και στον ΟΑΕΕ,
απαγορεύεται η πώληση, αντικατάσταση και μεταβολή της μορφής της
εταιρίας, καθώς και η αντικατάσταση του οχήματός τους, ελκυστήρα ή
ρυμουλκούμενο, γεγονός που πρέπει να αλλάξει και άμεσα», επισημαίνουν
στελέχη ομοσπονδιών φορτηγών ΔΧ.
Επίσης,
καταγγέλλουν ότι τα αλλοδαπά φορτηγά έχουν πάρει μερίδιο της ελληνικής
αγοράς άνω του 60%. «Κάντε μια βόλτα στις εθνικές οδούς και θα
καταλάβετε. Κυρίως, θα συναντήσετε φορτηγά από τη Βουλγαρία, Τουρκία,
Μολδαβία, π.Γ.Δ.Μ., Βοσνία – Ερζεγοβίνη, Σερβία και Ρουμανία. Μάλιστα,
τα περισσότερα βουλγάρικα φορτηγά ανήκουν σε Έλληνες, δηλαδή είναι
ελληνικών συμφερόντων», υπογραμμίζουν.
Μάλιστα, όπως υποστηρίζουν, η εξ αποστάσεως ίδρυση εταιρειών, με έδρα κυρίως τη Βουλγαρία και λιγότερο την Κύπρο, δημιουργεί προβλήματα, όχι μόνο στην λειτουργία της ελληνικής αγοράς, αλλά και σε θέματα ασφάλειας και δημοσίου συμφέροντος.
«Είναι
αδιανόητο να μπορεί ο καθένας να ιδρύσει μία εταιρεία σε οποιοδήποτε
μέρος του κόσμου, χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο, και το κυριότερο,
χωρίς φυσική παρουσία του ίδιου και του οχήματός του», συμπληρώνουν
ενδεικτικά.
Απόλυτος κυρίαρχος οι οδικές μεταφορές
Παρά
την κρίση, κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει ότι οι οδικές μεταφορές
κυριαρχούν στην Ελλάδα, έναντι άλλων ανταγωνιστικών μέσων, όπως οι
θαλάσσιες, οι σιδηροδρομικές και οι αεροπορικές μεταφορές.
Στην 3η πανελλήνια έρευνα για τα Logistics αναφέρεται ότι οι οδικές μεταφορές αποτελούν το κυρίαρχο μεταφορικό μέσο, έχοντας μερίδιο αγοράς 81,03%. Ακολουθούν οι θαλάσσιες μεταφορές με 18,5%, οι σιδηροδρομικές με 0,46% και οι αεροπορικές με 0,02%.
Σύμφωνα
με την μελέτη, οι οδικές μεταφορές προτιμούνται, εξαιτίας της
δυνατότητας κάλυψης μικρών αποστάσεων μεταξύ βασικών πόλεων, της
γεωμορφολογίας της χώρας και της ευελιξίας – αξιοπιστίας που προσφέρουν.
Όσον
αφορά τον στόλο οχημάτων, υπάρχουν 1,3 εκατ. Ι.Χ. φορτηγά (τα
περισσότερα γηρασμένα και μικρού μεγέθους) και 36.500 Δ.Χ., έχοντας, ως
χαρακτηριστικό, τον κατακερματισμό της αγοράς.
Σύμφωνα
με στελέχη που παρακολουθούν την αγορά, η απελευθέρωση του κλάδου δεν
απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τον απλούστατο λόγο ότι η χώρα
βρισκόταν σε ύφεση, υπήρξε μείωση του μεταφορικού έργου των Δ.Χ.
αυτοκινήτων και, κατά συνέπεια, υπήρξε απροθυμία για επένδυση στον τομέα
αυτό.
Ενας άλλος ανασταλτικός παράγων ήταν και η κυκλοφορία μεγάλου αριθμού φορτηγών ιδιωτικής χρήσης, πράγμα που σημαίνει ότι πολλές επιχειρήσεις είχαν τον δικό τους στόλο για τη μεταφορά προϊόντων τους.
Σε
θεσμικό επίπεδο, ψηφίστηκε το πολυνομοσχέδιο για τις μεταφορές, στο
οποίο όλες οι παραβάσεις, που αναφέρονται στην κυκλοφορία βαρέων
οχημάτων (φορτηγών, βυτιοφόρων, λεωφορείων), χωρίζονται σε τέσσερεις
κατηγορίες.
Στη
συνέχεια, το υπουργείο Υποδομών προτίθεται να εκδώσει αποφάσεις, αφού
γίνει διαβούλευση με τους μεταφορείς, στις οποίες θα καταταγούν, σε κάθε
κατηγορία και παράβαση, η προβλεπόμενη διοικητική ποινή και το
αντίστοιχο διοικητικό πρόστιμο.
Ετσι
κάθε ελεγκτικό όργανο θα έχει ένα κείμενο, με κωδικοποιημένες τις
παραβάσεις, καθώς και ενημερωτικά έντυπα για τα απαραίτητα χαρτιά, που
πρέπει να φέρει, κάθε εγχώριο και αλλοδαπό αυτοκίνητο.
Η
βελτίωση όμως των ελέγχων δεν σταματά στο σημείο αυτό. Στις άμεσες
προτεραιότητες του υπουργείου αποτελεί η λειτουργία, στα σύνορα, κινητών
μονάδων τεχνικού ελέγχου για τον έλεγχο των αλλοδαπών βαρέων οχημάτων,
οσάκις διαπιστώνονται οπτικά παραβίαση των τεχνικών κανόνων κυκλοφορίας
(π.χ. φθαρμένα ελαστικά , μη λειτουργία φώτων , φλας κλπ).
